چگونه آکنه درمان می شود؟

دکتر شبنم فریدفر

دکتر شبنم فریدفر

دکتر داروساز از دانشگاه تهران
برای درمان آکنه چه کار کنیم

آنچه می‌خوانید:

برای درمان جوش های شما درمان ها و روشهای بسیاری وجود دارد. از طرفی روش های نامناسب و بهتر است بگوییم نامتناسب با وضعیت آکنه فرد مبتلا متاسفانه به صورت غیر علمی امروزه در فضای مجازی توسط افراد غیر متخصص و حتی افراد سودجو تجویز، توصیه و منتشر می شوند. در این مقاله به پاسخ سوال اینکه چگونه آکنه درمان می شود؟ می پردازیم.

درمان های آکنه عموما سه دسته هستند. اولین دسته درمان های موضعی هستند که عمدتا بدون نیاز به نسخه هستند. دومین دسته این درمان ها سیستمیک یا داروهای خوراکی اند و سومین دسته رویه های درمانی کلینکی برای درمان آکنه است که ممکن است متناسب با شدت و نوع آکنه از یک تا چندین جلسه مورد نیاز بوده و توسط متخصص درماتولوژی انجام شود.

درمان های آکنه بدون نسخه دقیقا منظور آن دسته از محصولات است که شما بدون آنکه نسخه ای از پزشک در دست داشته باشید بتوانید از داروخانه ها و فروشگاه های محصولات مراقبت از پوست بتوانید تهیه کنید. این محصولات را به صورت خلاصه OTC می نامیم. اکثر این محصولات مدعی مفید بودن برای پوست های آکنه ای و یا مستعد آکنه هستند. این ادعا معمولا صحیح است چون محصولات موضعی قانونی برای قرار گرفتن در این دسته از درمان های آکنه، عمدتا حاوی مواد موثره ای برای پشتیبانی از ادعای مورد نظر هستند.

روش های درمانی بدون نسخه (OTC)

سالیسیلیک اسید به میزان 0.5 تا 2 درصد : این ماده موثره مانند یک لایه بردار عمل میکند که به پوست کمک میکند تا سلول های مرده را به طور موثرتری از بین ببرد و چربی های درون منافذ را به خوبی در خود حل کرده و پاکسازی نماید. برای بهبود جوش های غیر التهابی و جوش های سر سیاه بهترین عملکرد را دارد. سالیسیلیک اسید همچنین به سایر مواد موثره ضد آکنه کمک میکند که بهتر به پوست نفوذ کنند و عملکرد مثبت اشته باشند.

بنزوئیل پراکساید در غلطت های 2.5 تا 10% ماده موثری در محصولات OTC  برای درمان آکنه است. در درصد های بیشتر از این این ماده جزو داروها است. عملکرد بنزوئیل پراکساید به این شکل است که با وارد کردن اکسیژن به درون منافذ پوست باعث نابودی باکتری های مولد آکنه می شود. بنزوئیل پراکساید همچنین می تواند برای پیشگیری از شیوع آکنه، مجرای فولیکول مو را از سلول های مرده پاکسازی کند که می تواند موجب بروز آکنه شود.

گوگرد یا سولفور ماده موثره دیگری است که چربی پوست را کاهش میدهد. گوگرد دارای خواص زیادی است از جمله این یک ماده ضد میکروب است و همچنین دارای خاصیت کراتولیتیک است و به طور موثری اجازه بسته شدن منافذ را با دور نگه داشتن سلول های مرده لایه بیرونی پوست از منافذ انجام میدهد. این ماده برای آکنه هایی با شدت کم تا متوسط مثل آکنه های التهابی متوسط خوب جواب میدهد اما برای آکنه های شدید و عفونی همچون فرانکل و کاربانکل نمی تواند خوب عمل کند. گوگرد تمایل دارد روی پوست ملایم تر باشد البته بوی بدی هم دارد و ممکن است این بو برای خیلی از افراد ناراحت کننده باشد.

گلایکولیک اسید چهارمین ماده رایج در محصولات OTC برای درمان آکنه است. گلایکولیک اسید ریزترین اسید از نظر سایز مولکولی از خانواده آلفا هایدروکسی اسید ها (AHAs) است که با نفوذ عمیق تر به نسب سایر اسید های درشت مولکول همچون لاکتیک اسید و … می تواند پاکسازی عمیق تری انجام دهد و لایه های مرده پوست را بهتر جدا کند. این امر به پاکسازی بهتر منافذ پوست و باز نمودن راه سبوم به روی پوست می انجامد. گلایکولیک اسید همزمان موجب تحریک پوست برای سنتز کلاژن شده و یک عامل آنتی باکتریال امیدوار کننده است.

خیلی اهمیت ندارد که دقیقا از چه نوع محصول OTC و با چه برندی برای درمان آکنه اعم از تونر و فیس واش و کرم های ضد جوش استفاده میکنید کافی است فقط محصول باید دارای مجوز قانوی بوده و دارای یک یا مواردی از مواد موثره ضد آکنه فوق باشد. البته شما می توانید و بهتر است بگوییم شما باید محصولات موجود در روتین مراقبت از پوستتان اعم از فیس واش، تونر ، مرطوب کننده پوست آکنه ای خود را از میان محصولاتی حاوی مواد موثره ی فوق انتخاب کنید و همزمان از آنها استفاده کنید. موضوع مهمتر اینکه اگر شما در وضعیتی هستید که همزمان داروی نسخه ای دارید و روتین خوبی هم می خواهید انتخاب کنید و لازم است که نحوه استفاده صحیح و ترتیب آنها را بدانید سعی کنید با داروساز کازمتیک خود مشورت کنید. بعضی محصولات بسته به شرایط پوستی می تواند نحوه استفاده منحصر به فردی برای هر فرد داشته باشند.

یکی از موارد این است که محصولات ضد آکنه ممکن است در یعضی افراد به دلیل وجود مواد موثره ی ضد آکنه باعث خشکی، لایه برداری و قرمزی پوست شوند، لذا اگر پوست شما حساس است سعی کنید در ابتدای مصرف مقدار و حجم کمتری از محصولات را استفاده کنید تا پوست به مرور بتواند توان تحمل پذیری بهتری نسبت به این محصولات پیدا کند.

عموما محصولات OTC  به تنهایی گزینه های مطلوبی برای درمان آکنه های غیر التهابی (کومدونال) و خفیف هستند اما ممکن برای آکنه شدید و متوسط در کنار روتین OTC فرد مبتلا به داروهای تجویزی پزشک متخصص نیز نیاز پیدا کند.

روش های درمانی نسخه ای

برای آکنه هایی که بعد از سه ماه با استفاده از محصولات OTC بهتر نمیشوند پزشکان متخصص ممکن است درمان فرد مبتلا را با داروهای موضعی قوی تجویز شده ادامه دهند. در مواردی هم که شرایط جدی تر است ممکن است داروهای خوراکی تجویز شوند.

داروهای موضعی نیازمند نسخه پزشک می توانند برای درمان جوش های خفیف، آکنه های شدید و موارد فی مابین این دو وضعیت استفاده شود. داروهای موضعی آکنه به فرم های گوناگونی از جمله ژل های بر پایه آب، لوسیون های کرمی تا محلول هایی شبه تونر و پماد های دارویی عرضه می شوند. این درمان ها می تواند شامل موارد زیر باشد:

آزلائیک اسید که اعتقاد بر این است که باعث کاهش باکتریی های مولد آکنه می شود و همچنین باعث ریزش سلول های فرسوده پوست می شود. آزلائیک اسید زمانی که به صورت پماد به فرم کرم و ژل استفاده می شود می تواند مانع بروز هایپرپیگمنتیشن (لک) و لک پس از آکنه شود.

بنزوئیل پراکساید دومین مورد در داروهای نیازمند به نسخه است که برای درمان آکنه استفاده می شود البته در این حالت درصد آن بالاتر از 10% خواهد بود.

رتینوئیدهای موضعی سومین گروه محصولات نیازمند به نسخه پزشک متخص هستند. خانواده رتینوئیدها از ویتامین آ سنتزی ساخته میشوند مانند رتین آ یا همان ترتینوئین، تازاروتن و ترکیبات شبه ترتینوئیدی مانند آداپالن که اغلب با نام برند دیفرین شناخته می شود. این محصولات به سرعت باعث افزایش تبادلات سلولی می شوند و پوست را لایه برداری می کنند که منافذ را باز نگه می دارند و اجازه بسته شدن منفذ و تشکیل کومدون توسط همکاری باکتری و چربی مسدود شده را نمی دهند.

آنتی بیوتیکهای موضعی مورد بعدی هستند که باکتریهای روی پوست را هدف قرار میدهند که حس می شود با بروز آکنه ارتباط مستقیم دارند. کلیندامایسین و اریترومایسین رایج ترین این آنتی بیوتیک های موضعی هستند که مورد استفاده قرار میگیرند.

ترکیب داروهای ضد آکنه اقدامی است که معمولا پزشکان برای درمان آکنه به وفور از آن استفاده میکنند برای مثال معمولا آنتی بیوتیک ها را با یکی از موارد دیگر همچون بنزوئیل پراکساید همزمان تجویز میکنند.

داروهای خوراکی درمان آکنه

داروهای خوراکی ضد آکنه به صورت سیستمیک عمل میکنند. این داروها به طور معمول برای آکنه های شدید و یا آکنه عفونی تجویز میشود. در مواردی که درمان های موضعی به اندازه کافی نتیجه خوبی نمی دهند، استفاده می شود. از این داروها ی خوراکی همچنین برای انواع آکنه های با شدت کمتر نیز استفاده میشود. درمان های آکنه به صورت خوراکی که نیازمند نسخه پزشک متخصص هستند شامل موارد زیر هستند:

آنتی بیوتیک خوراکی : از این مورد آنتی بیوتیک ها ممکن است استفاده شود اما برای محدوده های زمانی از سه تا شش ماه تجویز می شوند. این موضوع به دلیل بروز مقاومت آنتی بیوتیک یا همان مقاومت باکتریایی که توسط باکتریهای مقاوم ایجاد می شود مورد نظر قرار گرفته و توسط آکادمی درماتولوژی امریکا توصیه شده که دارای محدودیت مصرف باشد.

ایزوترتینوئین : این دارو از جانب بسیاری از درماتولوژیست ها برای درمان آکنه به عنوان بمب اتم شناخته میشود. یعنی پزشک تا زمانی که انتخاب دیگری نداشته باشد عموما سراغ این گزینه برای جنگ علیه شیوع آکنه نمی رود. ایزوترتینوئین بالاترین اثر را در بین تمام درمان های دارویی روی درمان آکنه های شدید دارد. اما باید در نظر داشته باشید که فرد باردار نباید از این گزینه استفاده کند چون ممکن است موجب نقص شدید در تولد می شود. این دارو در ایران با نام های نورم اسکین و رواکوتان شناخته می شود که یک نام تجاری است.

ایزوترتینوئین دارای عوارضی است که اگر زیر نظر پزشک مصرف شود می تواند کنترل و بهبود یابند. این قرص خوراکی هیچ گاه بدون دستور پزشک و ملاحظات دارویی نباید توسط فرد مبتلا به آکنه مصرف شود.

درمان های هورمونی : گزینه هایی مانند قرص های جلوگیری از باردای و اسپیرونولاکتون گرچه درمان های خط اول برای آکنه نیستند اما این قرص ها ممکن است برای خانم هایی که به طور مدام در دوره هایی نزدیک به عادت ماهانه شان یا خانم هایی که دارای اختلال هورمونی اند و  دچار آکنه می شوند مفید باشد. معمولا متخصصین یک نوع قرص ضد بارداری با شاخص آندروژن پایین را همراه با اسپیرونولاکتون تجویز می کنند که بتواند هورمون های آندروژن تخمدان را کنترل کنند. لذا باید قرد سعی کند که این دارو ها را دست کم در دوره ای که پزشک تجویز کرده اند مصرف نمایند و به انتشار دهندگان اطلاعات ترس از مصرف داروها توجه نکنند.

اغلب افراد که تجربه آکنه های شدید داشته اند احتمالا بجز ایزوترتینوئین تجربه استفاده همزمان از داروهای موضعی و داروهای خوراکی را داشته اند. لذا توصیه می کنم که همواره برای درمان آکنه های شدید حتما به پزشک متخصص (درماتولوژیست) پوست مراجعه نمایید و به خود درمانی نپردازید. شدیدا توصیه میکنم به توصیه های افراد غیر متخصص که دارای منافع تجاری اند یا اینکه تخصص پوست و دارو ندارند برای خرید چندین و چند فرآورده مختلف ضد آکنه توجه نفرمایید.

اگر علاقه مند به مطالعه در مورد مشهورترین مواد موثره های ضد اکنه هستید میتوانید تعداد زیادی از آنان را در بخش عوامل ضد آکنه در دایرکتوری سایت ببینید.

 

منبع : کتاب نگاهی گذرا به انواع آکنه تالیف دکتر محمد بقایی

4.6/5 - (24 امتیاز)

سوال یا نظری دارید حتما مطرح کنید ??

نشانی ایمیل و موبایل شما منتشر نمیشه. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

به این مقالات هم نگاهی بیاندازید!

ضد آفتاب سولاریس آردن
مراقبت از پوست
دکتر شبنم فریدفر

نقد و بررسی ضد آفتاب سولاریس آردن

اولین ضد آفتاب سولاریس که در اینجا بررسی میکنیم لوسیون آبی ضد آفتاب (آکوا نیوژن) فاقد چربی SPF50+  آردن یک

فروشگاه
منو
0 مورد سبد خرید